Skip to content
strutting puffin 2

Diogelu 30% o dir, dŵr croyw a moroedd Cymru erbyn 2030

30x30 yng Nghymru

Ledled y byd, mae gwledydd wedi dod at ei gilydd y tu ôl i nod uchelgeisiol i amddiffyn 30% o dir, dŵr croyw a moroedd erbyn 2030. Wedi’i amlinellu yn y Global Biodiversity Framework, mae’r targed hwn yn gam hanfodol tuag at adfer natur a mynd i'r afael â heriau argyfyngus colli bioamrywiaeth a newid yn yr hinsawdd sy'n effeithio arnom i gyd.

Mae natur ym mhob rhan o'n bywydau gan lunio'r lleoedd sy'n gartref inni, cefnogi ein cymunedau, a'n helpu i gadw'n iach. O fryniau a ffermydd i afonydd, arfordiroedd a moroedd, mae'r tirweddau hyn i gyd wedi'u cysylltu, gan ffurfio un system fyw sy'n ein cynnal ni i gyd.

Pan fydd natur yn ffynnu, mae pobl yn ffynnu hefyd. Ond er mwyn i'r lleoedd hyn barhau i ffynnu, mae angen i ni weithredu - diogelu'r hyn sydd gennym ac adfer gwydnwch natur.

Mae'n rhaid gweithredu gyda'n gilydd i gyflawni hyn. Bydd angen i bobl, cymunedau, sefydliadau a rheolwyr tir i gyd chwarae eu rhan, oherwydd mae adfer natur yn gyfrifoldeb a rennir, ac mae gan bawb rôl i'w chwarae.

Cyflawni 30x30 yng Nghymru

Mae cyflawni 30x30 yn ymwneud â mwy na dim ond amddiffyn tir, dŵr croyw a môr; mae'n ymwneud â sicrhau bod y lleoedd hyn yn ffynnu, yn wydn, ac yn cefnogi natur a phobl.

Er mwyn gwneud i hyn ddigwydd, mae angen rhwydwaith o ardaloedd, fel y nodir yn Fframwaith 30x30 i Gymru, sy'n adlewyrchu'r amrywiaeth gyfoethog o gynefinoedd a rhywogaethau, sy'n cael eu rheoli'n dda, yn cefnogi prosesau naturiol, ac yn gallu addasu i bwysau fel newid yn yr hinsawdd, llygredd a newid defnydd tir. Wrth wneud hynny, gallant barhau i ddarparu buddion hirdymor i natur a chymunedau.

Mae hyn yn golygu edrych y tu hwnt i ardaloedd gwarchodedig presennol. Mae'n cynnwys adnabod a chefnogi lleoedd eraill sydd eisoes yn helpu natur i adfer - neu sydd â'r potensial i wneud hynny.

Mae'r lleoedd hyn, a elwir yn safleoedd Naturfa, yn ategu ardaloedd gwarchodedig ac yn helpu i greu rhwydwaith cryfach, mwy cysylltiedig. Un sy'n cefnogi adferiad natur ar raddfa ac ar gyfer y tymor hir.

Mae rhaglen waith ar y gweill ledled Cymru i gryfhau'r gwaith o ddiogelu, rheoli a chydnabod lleoedd sy'n cyfrannu at adferiad natur. Mae'r ardaloedd hyn yn cynnwys safleoedd gwarchodedig a safleoedd Naturfa, gan helpu i adeiladu rhwydwaith gwydn a chysylltiedig o dir, dŵr croyw a môr sy'n cefnogi cyflawni'r targed 30x30.

Beth sy'n cyfrif?

Dylai ardaloedd sy'n cyfrannu at darged 30x30 Cymru fynd ati i gefnogi adferiad natur a ffurfio rhan o rwydwaith ecolegol gwydn. Yn ymarferol, dylent:

  • a gwella bioamrywiaeth, gan gynnwys cynefinoedd, rhywogaethau a swyddogaethau ecosystemau pwysig.
  • Cyfrannu at rwydwaith ecolegol ehangach, cysylltiedig a gwydn ledled Cymru.
  • Cael ei reoli'n effeithiol dros y tymor hir i sicrhau canlyniadau parhaol i natur.
  • Cefnogi cysylltedd ecolegol, gan alluogi rhywogaethau a phrosesau naturiol i symud, addasu ac adfer.
  • Cael ei integreiddio â'r dirwedd neu forlun o'i amgylch i leihau pwysau a chefnogi adferiad.
  • Cael ei reoli mewn ffordd sy'n gynhwysol a chydweithredol, gan gynnwys rheolwyr tir, cymunedau a phartneriaid.
  • Darparu manteision i bobl yn ogystal â natur, gan gynnwys gwytnwch hinsawdd, dŵr glân, a iechyd a lles.

Gyda'i gilydd, mae'r cyfraniadau hyn ar lefel safle yn adeiladu rhwydwaith cryf a gwydn o leoedd sy'n gyfoethog o ran natur ledled Cymru, gan gefnogi adferiad natur yn y tymor hir.

Byddwch yn rhan o'r gwaith

Mae cyflawni 30x30 yng Nghymru yn gofyn am gydweithio ledled Cymru. I gael gwybod mwy neu gymryd rhan, cysylltwch â 30x30yngNghymru@llyw.cymru