Grŵp Rhywogaethau Estron Goresgynnol

Rhywogaethau Goresgynnol

Mae Rhywogaethau Estron Goresgynnol (INNS) yn blanhigion, yn anifeiliaid, yn ffyngau ac yn ficro-organebau sydd wedi’u cyflwyno i rannau o’r byd lle nad ydynt i’w gweld yn naturiol. Mae ganddynt y gallu i ledaenu gan achosi difrod i’r amgylchedd, yr economi, ein hiechyd a’n ffordd o fyw. INNS yw’r ail fygythiad mwyaf i fioamrywiaeth ar ôl colli cynefinoedd a darnio. Amcangyfrifir bod INNS yn costio o leiaf £1.8 biliwn o bunnau i economi’r DU bob blwyddyn; maen nhw’n effeithio’n bennaf ar y sectorau ffermio a garddwriaethol ond gallant hefyd effeithio ar drafnidiaeth, adeiladu, hamdden, dyframaeth a chyfleustodau.

Grŵp Rhywogaethau Estron Goresgynnol Cymru

Ffurfiwyd Grŵp Rhywogaethau Estron Goresgynnol Cymru i helpu i adnabod blaenoriaethau INNS a datrys materion sy’n berthnasol i Gymru. Mae’r grŵp yn gweithredu fel ffynhonnell arbenigedd ar INNS yng Nghymru. Yn gyffredinol, mae’r grŵp yn cwrdd tair gwaith y flwyddyn. Mae ei raglen waith yn canolbwyntio ar weithredu o dan 5 maes testun allweddol – hyrwyddo gweithredu, codi ymwybyddiaeth, rhannu arfer gorau, cyfnewid gwybodaeth ac arbenigedd. Ymhlith yr aelodau y mae cynrychiolwyr o Bartneriaeth Bioamrywiaeth Cymru, Academia, Ysgrifenyddiaeth Rhywogaethau Estron Prydain Fawr, Awdurdodau Lleol, Cyfoeth Naturiol Cymru, Iechyd Cyhoeddus Cymru, Cyswllt Amgylchedd Cymru, Llywodraeth Cymru, Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru a chwmnïau cyfleustodau.

  1. Aelodaeth Grŵp Rhywogaethau Goresgynnol Estron

Er mwyn cysylltu â’r grŵp, cysylltwch â ni.

Himalayan Balsam

Strategaeth Rhywogaethau Estron Goresgynnol Prydain Fawr

Mae Strategaeth Rhywogaethau Estron Goresgynnol Prydain Fawr yn cynnig fframwaith ar sut i isafu ar y risgiau y mae’r INNS yn eu hachosi. Amlinella’r Strategaeth nodau a chamau gweithredu allweddol er mwyn mynd i’r afael â’r bygythiadau a achosir gan INNS. Mae’r strategaeth gyfredol yn ymdrin â’r cyfnod 2015 i 2020 ac yn disodli’r strategaeth gyntaf a gyhoeddwyd yn 2018.

  1. Strategaeth Rhywogaethau Estron Goresgynnol Prydain Fawr

Mae cofnodion rhywogaethau estron yn ein helpu ni i ddeall faint o rywogaethau INNS sy’n bresennol ym Mhrydain, a’u cyfradd ledaenu. Gall pawb ddarparu cofnodion biolegol defnyddiol o rywogaethau estron, a chyda datblygiad safleoedd cofnodi ar-lein ac apiau ffonau clyfar mae bellach yn haws nac erioed. Dylid adrodd am weld INNS yn unol ag arweiniad Ysgrifenyddiaeth Rhywogaethau Estron Prydain Fawr.

Mae rhai rhywogaethau yn hynod oresgynnol ac yn cael eu categoreiddio yn 'Rhywogaethau Rhybudd'. Mae’n arbennig o bwysig adrodd am y rhain os ydych chi’n eu gweld.

Edrychwch ar ddosbarthiad Rhywogaethau Estron Goresgynnol sydd o ddiddordeb i Gymru ar wefan Atlas Rhwydwaith Bioamrywiaeth Genedlaethol Cymru - Porth Rhywogaethau Estron Goresgynnol (INNS)

Mae’r Porth Rhywogaethau Estron Goresgynnol yn cynnwys dros 300 o rywogaethau’r tir, dŵr croyw a morol sydd o ddiddordeb yma yng Nghymru, ac yn ein galluogi i chwilio am a lawrlwytho unrhyw ddigwyddiad a dosraniad o rywogaethau, unai yn unigol neu mewn rhestr. Mae’r rhywogaethau’n cynnwys y rheini sydd wedi’u rhestru dan ddeddfwriaethau UE a chenedlaethol, a’r rheini sydd o ddiddordeb polisi a diddordeb ymarferol, gan gynnwys y rheini sydd wedi’u hadnabod fel Rhywogaethau Estron Goresgynnol Cymru wedi’u blaenoriaethau am weithrediad gan Grŵp INNS Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru.

Mae camau yn cael eu cymryd ar draws Cymru a Phrydain Fawr gan amryw grwpiau, prosiectau a sefydliadau i helpu i ostwng y risgiau a’r effeithiau sy’n gysylltiedig â rhywogaethau estron goresgynnol.

Mae nifer o Grwpiau Gweithredu Lleol yn brysur yng Nghymru yn mynd i’r afael â rhywogaethau gan gynnwys Prosiect Rhywogaethau Estron Goresgynnol Dyfrdwy. Mae’r prosiect yn fenter partneriaeth ar draws y dalgylch sy’n anelu at gydlynu rheolaeth ar rywogaethau estron goresgynnol (INNS) a’u monitro o fewn dalgylch Dyfrdwy i sicrhau bod ymdriniaeth unedig tuag at reoli INNS yn cael ei chyflenwi.

  1. Grwpiau Gweithredu Lleol
  2. Poster Grwpiau Gweithredu Lleol yng Nghymru (PDF)

Mae’r Grŵp Rhywogaethau Estron Goresgynnol Cymru yn cynnal rhestr o Rywogaethau Blaenoriaeth i’w Gweithredu yng Nghymru. Gellir defnyddio’r rhestr hon i helpu i ganolbwyntio gweithredu ar INNS yng Nghymru. Rhestrir rhywogaethau o dan dri chategori – rhywogaethau blaenoriaeth i’w hatal (rheini nad ydynt hyd yma yn y gwyllt ond yn debyg o gyrraedd), rhywogaethau blaenoriaeth i’w rheoli (y rheini sy’n bresennol yn y gwyllt mewn niferoedd isel) a rhywogaethau blaenoriaeth i’w rheoli’n hirdymor (y rheini sydd wedi’u sefydlu yn y gwyllt)

  1. Rhywogaethau Blaenoriaeth INNS i’w Gweithredu yng Nghymru (PDF) (Saesneg yn unig)
  2. Rhywogaethau Estron Goresgynnol Morol: Rhestr Flaenoriaeth i’w Monitro a’u Gwylio yng Nghymru

Mae bioddiogelwch yn ymwneud â gostwng risg o gyflwyno neu ledaenu INNS (ac organebau niweidiol eraill megis clefyd) yn y gwyllt.

Wrth ymweld â safleoedd gyda dŵr dilynwch y camau hyn:

  • GWIRIWCH yr holl ddillad a chyfarpar
  • GLANHEWCH yr holl ddillad a chyfarpar ar y safle
  • SYCHWCH unrhyw gyfarpar a dillad yn drylwyr
  1. Gwiriwch, Glanhewch, Sychwch
  2. Modiwl e-ddysgu bioddiogelwch

Mae WaREN yn hyrwyddo bioamrywiaeth ac yn gwella gwydnwch ecosystemau trwy ddatblygu dull Cymru gyfan ar gyfer rheoli rhywogaethau estron goresgynnol yn strategol, blaenoriaethol a chydlynedig.

Bydd y dull arloesol newydd hwn yn darparu cyfleoedd i gydweithio drwy gynyddu ymgysylltiad, cyfranogiad a chydweithrediad gydag ystod eang o randdeiliaid cyhoeddus, preifat a thrydydd sector, i gael effaith wirioneddol ar ddelio'n effeithiol â phroblem rhywogaethau estron goresgynnol ar yr amgylchedd, yr economi a lles pobl yng Nghymru.

Yn y cyfnod datblygiadol cyntaf hwn, gyda chefnogaeth cyllid Llywodraeth Cymru, nod WaREN yw:

-Datblygu 'Fframwaith RhEG Cymru Gyfan', sef strategaeth gydweithredol gynaliadwy i Gymru i fynd i'r afael â rhywogaethau estron goresgynnol mewn ffordd gydlynol.

-Cwmpasu pecyn cymorth i ddarparu gwybodaeth a chanllawiau i gefnogi rhanddeiliaid i weithio ar lawr gwlad a galluogi cyllidwyr i wneud penderfyniadau ar sail tystiolaeth.

-Llunio trosolwg o fecanwaith ariannu cynaliadwy fydd yn nodi ffrydiau a chyfleoedd ariannu

Sefydlwyd Bwrdd Prosiect WaREN gydag aelodaeth yn cynnwys Llywodraeth Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru, Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt De a Gorllewin Cymru, Dŵr Cymru, Partneriaeth Bioamrywiaeth Cymru a Phrosiect Rhywogaethau Estron Goresgynnol Dyfrdwy, ynghyd ag NNSS GB a Rheolwyr Tir fel cynghorwyr arbennig. Darperir arweiniad strategol gan Grŵp Rhywogaethau Estron Goresgynnol PBC.

Sut i gymryd rhan? Rydym yn awyddus i ymgysylltu â sefydliadau, busnesau a grwpiau cymunedol sydd â diddordeb mewn RhEG, gan gynnwys cynnal cyfres o weithdai rhanbarthol. Cysylltwch â ni drwy ddilyn y ddolen Cysylltu â Ni.

Rhywogaethau yng Nghymru

Amffibiaid ac Ymlusgiaid

Adar

Cennau

Cadwraeth Mamaliaid

Bryoffytau

Anifeiliaid di asgwrn cefn

Helpu Bywyd Gwyllt

Garddio bywyd gwyllt